Μερικά Σχόλια πάνω στο Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών

Το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης Λιγνιτικών Περιοχών (ΣΔΑΜ), που έχει κατατεθεί για δημόσια διαβούλευση και αφορά την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου για την Δυτική Μακεδονία (ΔΜ), αποτελεί μια εξαιρετική δουλειά και αξίζουν συγχαρητήρια σε όλους όσοι συμμετείχαν στην κατάρτισή του. Τόσο η μορφή του (το συνολικό σχέδιο έχει μορφή παρουσίασης, 434 (!!!) σελίδων, εξαιρετικά προσεγμένο γραφιστικά, όσο και το περιεχόμενο, είναι υπερπλήρη!

Περιλαμβάνει λεπτομερή στοιχεία και η ανάγνωσή του είναι ευχάριστη, αρκεί να γίνεται τμηματικά και ίσως σε κάποια σημεία επιλεκτικά, καθώς είναι λογικό ένα κείμενο τέτοιου μεγέθους να μην είναι δυνατόν να καταναλωθεί με μιας!

Μεταξύ άλλων, και με βάση τις πρόσφατες (τελευταία διετία) ανακοινώσεις της κυβέρνησης, μέχρι το 2023 σχεδιάζεται να αφαιρεθούν περίπου 3GW παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνιτικές μονάδες. Ταυτόχρονα, υπάρχει η πρόβλεψη προσθήκης 2,50GW παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά πάρκα. Όπως όμως ξέρουμε όλοι, ο ήλιος δεν λάμπει όλο το 24ωρο, ενώ ο αέρας δεν φυσά συνεχώς και σταθερά.

Είναι ευρέως γνωστό και αποδεκτό από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα πως η χρήση ΑΠΕ χωρίς την ύπαρξη αποθήκευσης έχει σαν συνέπεια την πολύ μικρή αξιοπιστία της παραγωγής ενέργειας από αυτές.

Στην πλήρη παρουσίαση του ΣΔΑΜ (στις 434 σελίδες του) γίνεται αναφορά στον όρο "Αποθήκευση Ενέργειας" σε μόλις πέντε (5) σημεία! Δύο φορές στο κεφάλαιο για τις προτεινόμενες και εμβληματικές επενδύσεις (η μία σε υποσημείωση), δύο φορές στη συζήτηση για το Πεδίο ΕΝεργειακής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΕΝΕΤ), ενώ μια ακόμη αναφορά γίνεται στο κεφάλαιο που πραγματεύεται την Οικονομία Υδρογόνου.

Πάνω στον τομέα της Αποθήκευσης Ενέργειας, έχουν ήδη υλοποιηθεί παγκοσμίως πολλά Projects, είναι ήδη γνωστές οι μέθοδοι που πρακτικά λειτουργούν, τα τεχνοοικονομικά τους δεδομένα είναι γνωστά και εφαρμόσιμα, και θα μπορούσαν κάλλιστα να συμπεριληφθούν στα πλαίσια των επενδύσεων ΑΠΕ στην περιοχή.

Η προσωπική μου εκτίμηση είναι πως θα έπρεπε να υπάρχει πρόβλεψη υποχρέωσης ενός επενδυτή που θα εγκαταστήσει παραγωγή στην περιοχή, να τοποθετήσει εντός λογικού χρονοδιαγράμματος και αντίστοιχης τάξης μεγέθους δυνατότητα αποθήκευσης. Ή -εναλλακτικά- να συμμετέχει σε κάποιο πρόγραμμα έρευνας πάνω στην ανάπτυξη μιας μεθόδου αποθήκευσης.

Βασικό πρόβλημα του ΣΔΑΜ σήμερα, και ίσως ένας από τους λόγους που δεν γίνεται εκτενής ανάλυση του θέματος της Αποθήκευσης Ενέργειας, είναι το προβληματικό (στην καλύτερη περίπτωση) κανονιστικό πλαίσιο της εμπορίας ενέργειας. Απ' όσο γνωρίζω, δεν προβλέπεται από τους κανονισμούς που ισχύουν στη χώρα μας η "αγορά-αποθήκευση-πώληση" ενέργειας, ούτε καν από μεγάλους παραγωγούς του χώρου. Κι αυτό είναι κάτι που πρέπει άμεσα να αλλάξει.

Παρακάτω αναφέρω ενδεικτικά μεθόδους αποθήκευσης ενέργειας, με σειρά εγκατεστημένης ισχύος. Η Αποθήκευση σε Μπαταρίες είναι η πλέον διαδεδομένη και γνωρίζει εξαιρετικά μεγάλη ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, ενώ σχεδόν όλες οι υπόλοιπες αναφορές είναι σε κάποιο στάδιο έρευνας, με μικρή ή λιγότερο μικρή εγκατεστημένη βάση:

• Αντλησιοταμίεση.
  
  Μέθοδος Αποθήκευσης που ήδη χρησιμοποιείται στη χώρα μας, σε γειτονικούς ταμιευτήρες. Δεν γίνεται όμως πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων της, καθώς περιορίζεται από το ελλιπές κανονιστικό πλαίσιο, όπως αναφέρω παραπάνω. Το βασικό αρνητικό της στοιχείο είναι πως απαιτεί πολύ μεγάλη επέμβαση σε τεράστιες εκτάσεις προκειμένου να διαμορφωθούν οι ταμιευτήρες, και αυτό έχει μεγάλη επίπτωση στην τοπική βιοποικιλότητα. Καλό θα ήταν όμως, οι υφιστάμενοι ταμιευτήρες να χρησιμοποιηθούν στο 100% των δυνατοτήτων τους.
  
  
• 
  Αποθήκευση σε Μπαταρίες.
  Τεχνολογία Αποθήκευσης που εφαρμόζεται παγκοσμίως, σε μικρές και μεγάλες μονάδες. Πρωτοπόρος στην ανάπτυξη και εφαρμογή τέτοιων μονάδων είναι η Tesla, είτε μόνη της, είτε με συνεργασίες με άλλες εταιρείες. Η εταιρία μπορεί ήδη να τοποθετήσει μονάδα αποθήκευσης σε συστοιχίες μπαταριών τεχνολογίας λιθίου, ισχύος 250MW, χωρητικότητας 1GWh, μέσα σε 3 μήνες! Για την ανάπτυξη μιας τέτοιας εγκατάστασης απαιτείται επιφανείς 12 στρεμμάτων, ενώ το κόστος των €500 εκατ., κάθε μερικούς μήνες μειώνεται! Είναι σχεδόν σίγουρο πως η μέθοδος αυτή θα καταστεί η πλέον συμφέρουσα. Είναι ήδη ασύλληπτα συμφέρουσα σε εφαρμογές load balancing. Βασικό της πλεονέκτημα είναι πως μονάδες αποθήκευσης μπορούν να αναπτυχθούν ad hoc, σε οποιοδήποτε μέγεθος και συνδυασμό.
  
  
• 
  Θερμική αποθήκευση.
  Χρησιμοποιείται εκτενώς στο εξωτερικό, παντρεύεται με υφιστάμενες θερμοηλεκτρικές μονάδες (όπως οι λιγνιτικές μονάδες που θα αποσυρθούν στην περιοχή), ενώ ο φορέας αποθήκευσης είναι τηγμένο άλας και υφαιστειακά πετρώματα.
  Σε αυτά θα μπορούσαμε να προσθέσουμε (σε επίπεδο έρευνας και πιλοτικής εφαρμογής διάφορα παραπροϊόντα οικοδομικής δραστηριότητας (ανακύκλωση τσιμεντοπροϊόντων κλπ), ή παραπροϊόντα δραστηριοτήτων μαρμαροποιϊας, δραστηριότητες που είναι ήδη εγκατεστημένες στην περιοχή.
  Την μέθοδο αυτή προωθεί ο σύμβουλος της Περιφέρειας Νίκος Μάντζαρης που έχει το Green Tank, ο οποίος έχει ήδη καταθέσει προτάσεις για το ΣΔΑΜ.
  
  
• 
  Αποθήκευση σε Υδρογόνο.
  Το υδρογόνο είναι εξαιρετικό για μακροπρόθεσμη αποθήκευση. Η εφαρμογή του όμως αυτή είναι σε αρχικά στάδια παγκοσμίως, ενώ δεν υπάρχουν μεγάλες μονάδες σε συνεχή λειτουργία. Πρέπει να καταστεί σαφές πως μας ενδιαφέρει μόνο η παραγωγή πράσινου υδρογόνου από περίσσεια ΑΠΕ συστήματος και όχι η δημιουργία ενός ακόμη φαραωνικού έργου στην περιοχή με αυτοσκοπό τη δημιουργία υδρογόνου προς ικανοποίηση τοπικών ή μη συμφερόντων.  Εάν υπάρχει τοπική παραγωγή, μπορεί στη συνέχεια να ερευνηθεί και η εμπορία του ή η χρήση του σαν βελτιωτικό του μίγματος Ορυκτού Αερίου.
  
  
• 
  Βαρυτική αποθήκευση.
  Στο concept αυτό αναφέρθηκα και στο παρελθόν, υπάρχει σχετικό άρθρο στα τοπικά μέσα, αλλά και στην ιστοσελίδα μου. Η έρευνα και πιλοτική υλοποίηση ενός τέτοιου Project είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη λογική της Κυκλικής Οικονομίας, καθώς θα χρησιμοποιηθεί υλικό από τα υφιστάμενα πεδία, παραπροϊόντα οικοδομικών δραστηριοτήτων, ανακύκλωση τσιμεντοπροϊόντων από τις όμορες επιχειρήσεις κλπ, ενώ στην αποθήκευση και ανάκτηση ενέργειας θα μπορέσουν και χρησιμοποιηθούν οι υφιστάμενες (και υπό απόσυρση) γεννήτριες των τονάδων ΑΗΣ, Μ/Σ κλπ, και άλλος υφιστάμενος εξοπλισμός.
  Η εφαρμογή μιας τέτοιας μεθόδου αποθήκευσης θα είχε αρκετά μεγάλες απαιτήσεις σε απασχόληση (συγκριτικά με τις εναλλακτικές μεθόδους που αναφέρθηκαν), και μάλιστα συναφών με τις υφιστάμενες ειδικότητες (εργολάβοι χωματουργικών, ηλεκτροσυγκολλητές, κατασκευές μπετού κλπ).

Συμπερασματικά, η κατάρτιση του ΣΔΑΜ και οι αλλαγές που θα φέρει η Απολιγνιτοποίηση τα αμέσως επόμενα χρόνια στο Αναπτυξιακό Μοντέλο της περιοχής, θα πρέπει να αποτελέσει μια ευκαιρία υιοθέτησης νέων τεχνολογικών, και ικανοποίησης αναγκών που ήδη υφίστανται.

Η Αποθήκευση Ενέργειας δεν είναι μια θεωρητική ή υποθετική έννοια, είναι μια δεδομένη ανάγκη, σε ένα δίκτυο το οποίο περιλαμβάνει ένα όλο και μεγαλύτερο ποσοστό παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας από ΑΠΕ.

Στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας ήδη υπάρχουν υποδομές δικτύου ικανές να διαχειριστούν σε συνθήκες συνεχούς ζήτησης ισχύ της τάξης των 3GW. Αντίστοιχες υποδομές δεν υπάρχουν σε καμία άλλη περιοχή στην Ελλάδα, και ίσως ακόμη και στα Βαλκάνια, ή στη ΝΑ Ευρώπη.

Αυτές οι υποδομές δεν πρέπει να μείνουν αναξιοποίητες, πρέπει να ενταχθούν σε μια δραστηριότητα η οποία σύντομα θα μπορεί να χαρακτηριστεί "Η Μπαταρία των Βαλκανίων", και από "Λιγνιτική Περιοχή", να καταστεί η περιοχή βασικό κύτταρο Αποθήκευσης Ενέργειας της Ευρώπης!

Βαρυτική Αποθήκευση, ΕΣΕΚ και Δυτική Μακεδονία

Το νέο προτεινόμενο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές στο μέχρι σήμερα διαμορφωμένο ενεργειακό πεδίο, με σημαντικότερη αυτή της πλήρους απολιγνιτοποίησης του Ελληνικού συστήματος με καταληκτικό έτος το 2028.

Το γεγονός αυτό αποτελεί κυρίαρχο στοιχείο για της περιοχές λιγνιτικής δραστηριότητας (Δυτική Μακεδονία, Μεγαλόπολη) οι οποίες σε χρονικό διάστημα μικρότερο της 10ετιας καλούνται να αναδιατάξουν το παραγωγικό τους μοντέλο με σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, κάτι που πρέπει να προβληματίσει έντονα όσους κατοικούμε και δραστηριοποιούμαστε στην περιοχή, οθώντας μας να αναζητήσουμε πιθανές λύσεις.

Στη βάση αυτή, λαμβάνοντας ως δεδομένο πως η επόμενη δεκαετία θα δει τεράστια αύξηση στην ενέργεια από ΑΠΕ, και στηριζόμενος στο γεγονός πως το νέο σχέδιο περιλαμβάνει αρκετές ρυθμίσεις και προβλέψεις σχετικά με την αποθήκευση ενέργειας, κάνω μια προσπάθεια διερεύνησης σε μια τεχνολογία αποθήκευσης όχι πολύ γνωστή, η οποία όμως -πιστεύω- είναι ιδανική για να δώσει μερική λύση στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η περιοχή κατά τη διαδικασία μετάβασής της σε συνθήκες χαμηλής λιγνιτικής εξάρτησης.

Σύστημα αποθήκευσης με συστοιχίες μπαταριών λιθίου, της TESLA

Πρόσφατα, τίθενται επί τάπητος πολλές προτάσεις και ιδέες περί αποθήκευσης ενέργειας, προκειμένου -εκτός των άλλων- να διατηρηθεί και η "ταυτότητα" της περιοχής ως "Ενεργειακό Κέντρο" της χώρας και -γιατί όχι- των Βαλκανίων και την Ν.Α. Ευρώπης.

Αυτό είναι κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για την περιοχή, καθώς, όπως τόνισε και ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Κασαπίδης σε πρόσφατη ημερίδα, τουλάχιστον 25000 θέσεις εργασίας θα χαθούν στην περιοχή από την βίαιη απολιγνιτοποιησή της.

Ανάμεσα στις διάφορες μεθόδους αποθήκευσης που σήμερα χρησιμοποιούνται, ή προτείνονται από την επιστημονική κοινότητα, βρίσκουμε και τη λεγόμενη "Βαρυτική Αποθήκευση". Αυτή αποτελεί μια γενικότερη μέθοδο αποθήκευσης, στην οποία ανήκει και η -ευρέως χρησιμοποιούμενη στη Βόρεια Ευρώπη- μέθοδος της αντλησιοταμίευσης.

Τα τελευταία χρόνια, αναπτύσσονται πλέον και στην Ελλάδα τέτοια έργα. Η αντλησιοταμίευση λειτουργεί μεταφέροντας μεγάλες ποσότητες νερού από έναν ταμιευτήρα σε έναν δεύτερο που βρίσκεται ψηλότερα, όταν υπάρχει περίσσεια ισχύος στο σύστημα. Η ενέργεια αποθηκεύεται σε μορφή δυναμικής ενέργειας. Όσο μεγαλύτερη η υψομετρική διαφορά μεταξύ των ταμιευτήρων, τόσο μεγαλύτερη η ποσότητα της αποθηκευμένης ενέργειας, για την ίδια ποσότητα αποθηκευτικού μέσου (νερού). Όταν στη συνέχεια απαιτηθεί η ενέργεια από τον διαχειριστή, το νερό αυτό επανέρχεται στον χαμηλό ταμιευτήρα, παράγοντας ηλεκτρική ενέργεια από την κίνησή του αυτή, όπως ακριβώς λειτουργούν και τα υδροηλεκτρικά έργα.

Στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, με τις μεγάλες υψομετρικές διαφορές, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αρκετά έργα αντλησιοταμίευσης, όμως τα έργα αυτά έχουν εξαιρετικά μεγάλο οικολογικό αποτύπωμα, οι επεμβάσεις στις περιοχές που εφαρμόζονται είναι μνημειώδους μεγέθους, επομένως η υλοποίησή τους καθυστερεί χαρακτηριστικά.

Μια εναλλακτική λύση, που ενδεχομένως να ταιριάζει απόλυτα στην προσπάθεια για αντιμετώπιση των προβλημάτων που θα φέρει η απολιγνητοποίηση στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, είναι η Βαρυτική Αποθήκευση εντός των -προς στιγμήν ενεργών- πεδίων της ΔΕΗ, εντός των ίδιων ορυχείων που για δεκαετίες τώρα έχουν δημιουργήσει τόσες θέσεις εργασίας σε όλη την περιοχή. Με έκπληξη συμπεραίνω πως μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν σχετικές μελέτες πάνω στο συγκεκριμένο θέμα.

Την εφαρμογή αυτής τεχνολογίας που θα μπορούσε να έχει εφαρμογή στην περιοχή των πεδίων της ΔΕΗ, μπορείτε να παρακολουθήσετε στο video της εταιρείας ares, ή "Advanced Railway Energy Storage". Σύμφωνα με την εταιρεία, η ισχύς και χωρητικότητα μιας μονάδας, μπορεί να κλιμακωθεί από μόλις 100MW/200MHh μέχρι τα τεράστια ποσά των 3GW/24GWh. Το μόνο που χρειάζεται είναι να υπάρχει ικανή υψομετρική διαφορά για την τοποθέτηση των σταθμών.

Στα πεδία της ΔΕΗ, υπάρχουν υψομετρικές διαφορές της τάξης των 400-450m μεταξύ αποθέσεων και πατώματος των πιο βαθιών ορυχείων. Αυτή είναι μια υφιστάμενη κατάσταση, η οποία δεν γνωρίζουμε πότε και αν θα αποκατασταθεί σε μια κατάσταση πιο φυσιολογική.

Η λύση της εταιρείας ares υλοποιείται με βαγονέτα τα οποία ανεβοκατεβάζουν στην πλαγιά ενός λόφου μεγάλα βάρη, τα οποία στοιβάζουν στον άνω ή στον κάτω σταθμό. Τα βαγονέτα έχουν τα ίδια ηλεκτρικά μοτέρ, τα οποία είτε καταναλώνουν ενέργεια κατά την άνοδό τους, είτε παράγουν κατά την κάθοδο. Η ενέργεια αυτή λαμβάνεται από το δίκτυο ή παροχετεύεται πίσω σε αυτό, όταν υπάρξει ανάγκη.

Μια εναλλακτική αυτής της υλοποίησης θα ήταν να μην χρησιμοποιηθούν αυτοκινούμενα βαγονέτα, αλλά απλές πλατφόρμες μεταφοράς, οι οποίες θα σύρονται από σταθερές μηχανές, μόνιμα εγκατεστημένες στους άνω σταθμους. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθεί ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό υφιστάμενου εξοπλισμού, στα πλαίσια της κυκλικής οικονομίας.

Παρακάτω απαριθμώ κάποια από τα θετικά στοιχεία της συγκεκριμένης μεθόδου (ή κάποιας παρόμοιας υλοποίησης), σε συνδυασμό με τα χαρακτηριστικά και τις σήμερα εγκατεστημένες δραστηριότητες στην περιοχή των ορυχείων:

• Δεν δημιουργείται επιπλέον περιβαλλοντική επιβάρυνση
• Σαν φορείς ενέργειας (βάρη) μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορα υλικά, από υλικά αποθέσεων, μέχρι ανακυκλωμένα υλικά από επεξεργασία προϊόντων μπετού.
• Μπορεί κάλλιστα να υλοποιηθεί από την ίδια τη ΔΕΗ, ακόμη και σε δοκιμαστικό στάδιο, σε επίπεδο τεχνοοικονομικής μελέτης, από αύριο
• Είναι μια δραστηριότητα χαμηλής ηχητικής όχλησης και μηδενικής ρύπανσης κατά τη λειτουργία της
• Μπορεί εύκολα να αναπαράγεται και να κλιμακώνεται, ανάλογα με τις ανάγκες αποθήκευσης και ισχύος
• Αξιοποιεί το υφιστάμενο δίκτυο διανομής υψηλής τάσης και το πλήθος υποσταθμών
• Δύναται να επαναχρησιμοποιήσει τις ηλεκτρικές γεννήτριες των προς κατάργηση μονάδων της ΔΕΗ, με τις κατάλληλες επεμβάσεις
• Δύναται να επαναχρησιμοποιήσει εγκαταλελειμμένο υλικό του ΟΣΕ, ενώ χρησιμοποιεί τεχνογνωσία σιδηροδρόμων, μια ώριμη παγκοσμίως τεχνολογία
• Αποτελεί αντίστοιχη δραστηριότητα με τις υφιστάμενες στα πεδία
• Δημιουργεί θέσεις εργασίας σε τομείς χωματουργικών, μεταφορών μεγάλης κλίμακας, επεξεργασίας σιδήρου, εργασίες σκυροδέτησης

Η διερεύνηση του αν και κατά πόσον μια τέτοια λύση θα μπορούσε να είναι εφαρμόσιμη στην περιοχή και με τι χρονοδιάγραμμα, είναι κάτι το οποίο ορίζεται αυστηρά από τους νόμους της Φυσικής, και θα πρέπει κατά τη γνώμη μου να αποτελέσει αντικείμενο μιας μελέτης υπό έναν αρμόδιο επιστημονικό φορέα, όπως το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας. Μια αρχική επαφή θα μπορούσε να γίνει επίσης σε επίπεδο πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, καθώς φαίνεται πως το πανεπιστήμιο του Nottingham έχει ασχοληθεί στοιχειωδώς με το θέμα, ενώ στην έρευνά του υπολογίζει πως το κόστος κατασκευής του ως άνω συστήματος ανέρχεται στο ποσό των $50/kWh, σε σύγκριση με τα $200/kWh της αντλησιοταμίευσης και τα $400/kWh της αποθήκευσης σε μπαταρίες.

Μετά από νεότερη έρευνα, εντόπισα ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο από τον Κο. Aaron Fyke, το οποίο μεταξύ άλλων αναφέρει και τη Βαρυτική Αποθήκευση, ενώ περιέχει και μερικούς στοιχειώδεις υπολογισμούς κόστους επένδυσης, καταλήγοντας στην τιμή των μόλις $37/kWh.

Με βάση το κόστος αυτό, μια θεωρητική μονάδα ισχύος 600MW και χωρητικότητας 6000MWh (δηλαδή αντίστοιχης ισχύος με την Πτολεμαΐδα 5, και δυνατότητα παροχής αυτής της ισχύος για 10 ώρες), θα κόστιζε περίπου €200εκατ., ποσό υποπολλαπλάσιο του μέχρι σήμερα κόστους της Πτολεμαΐδας 5.
Σε σύγκριση με την αποθήκευση σε συστοιχίες μπαταριών τεχνολογίας λιθίου που παρέχει η Tesla με τα Megapacks, το κόστος είναι αρκετές φορές μικρότερο, καθώς μια μονάδα ισχύος 250MW και χωρητικότητας 1000ΜWh από την Tesla, θα στοίχιζε περίπου €500εκατ., είναι όμως διαφορετική η στόχευση αυτής της μεθόδου αποθήκευσης, καθώς απευθύνεται σε περισσότερο τοπικές και αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις.

Μια δοκιμαστική εγκατάσταση θα μπορούσε να κατασκευαστεί σε συνέργεια ΔΕΗ, Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και Τεχνικού Επιμελητηρίου, ενώ τα απαραίτητα κονδύλια για το project αυτό θα μπορούσαν κάλλιστα να ενταχθούν σε ένα πρόγραμμα του Just Transition Fund και της Platform for Coal Regions in Transition, φορείς που θα μπορούσαν να καλύψουν και την εκπόνηση μιας αρχικής λεπτομερής τεχνοοικονομικής μελέτης και μελέτης σκοπιμότητας μιας τέτοιας επένδυσης.

Αυτή είναι μια πρωτογενής ιδέα, σχετικά με το πώς μπορεί να εφαρμοστεί ένα παλιό θεωρητικό μοντέλο στην περιοχή της δραστηριότητας της ΔΕΗ. Σχόλια και ιδέες επί του παρόντος ευπρόσδεκτα. Οτιδήποτε ενδιαφέρον, ενδέχεται να ενσωματωθεί στο παραπάνω κείμενο.

Θάνος Τουρτούρας

Διπλ. Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός

Σύμβουλος σε θέματα Διαχείρισης Ενέργειας και Ηλεκτροκίνησης

Επιτέλους Εμπρός! ...ή μήπως όχι;

Μια ευχάριστη έκπληξη επιφυλάσσει εδώ και μερικές μέρες τους περιπατητές και άλλους χρήστες του ποδηλατόδρομου του Αργίλου: Κατά μήκος της διαδρομής, και στο τμήμα από τις εγκαταστάσεις της Alfa μέχρι τον Άργιλο έχουν τοποθετηθεί τρεις κάδοι απορριμάτων. Σωστότατη κίνηση, καθώς στο συγκεκριμένο τμήμα δεν υπάρχουν οι γνωστοί μεγάλοι κάδοι στην οδό, καθώς δεν υπάρχουν κατοικίες.

[ΦΩΤ. 1]

Όμως, μάλλον κάνουμε ακόμη μια φορά δυο βήματα εμπρός και ένα (ή και περισσότερα ίσως) πίσω: Οι κάδοι τοποθετήθηκαν δίπλα στο κράσπεδο του ποδηλατόδρομου, και όχι από την έξω μεριά αυτού. Κάτι τέτοιο έχει σαν αποτέλεσμα την αφαίρεση πλάτους μισού τουλάχιστον μέτρου από το ωφέλιμο πλάτος του ποδηλατόδρομου.

Αν αυτό δεν φαίνεται μεγάλο πρόβλημα σε μερικούς, θα φανεί στην πράξη στην ερχόμενη Ποδηλατοπορεία που θα οργανωθεί τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου, όπου η κίνηση των δικύκλων γίνεται σε κομβόι και είναι αρκετά πιθανό να υπάρξουν συγκρούσεις με τους κάδους.

[ΦΩΤ. 2]

Το θέμα είναι πως οι ΔΥΟ από τους ΤΡΕΙΣ κάδοι θα μπορούσαν να έχουν τοποθετηθεί σε σημεία που να μη δημιουργούν πρόβλημα, όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες που επισυνάπτονται:

ΦΩΤ 1. Προφανώς ο συγκεκριμένος κάδος θα μπορούσε να είχε τοποθετηθεί ΔΙΠΛΑ ΣΤΟ ΠΑΓΚΑΚΙ! Είναι εμφανώς παράλογη η τοποθέτησή του στο σημείο αυτό.

ΦΩΤ 2. Το πεζοδρόμιο που βρίσκεται έξω από τον ποδηλατόδρομο δεν χρησιμοποιείται ποτέ από τους πεζούς, για το λόγο αυτό εξάλλου τοποθετήθηκαν πάνω του και τα φωτιστικά σημεία. Θα ήταν λοιπόν ένα καλό σημείο και για τον κάδο.

Τις επόμενες μέρες θα γίνει προσπάθεια ανεύρεσης του υπεύθυνου για την τοποθέτηση των κάδων, για λογαριασμό των "Ποδηλατών Κοζάνης". Εάν κάποιος γνωρίζει σχετικά, τα σχόλια είναι ελεύθερα.

Bicycle Physics

Το θέμα των δυνάμεων που ασκούνται στο σύστημα ποδηλάτου-αναβάτη είναι ταυτόχρονα πολύπλοκο αλλά και απλό. Επειδή όμως το ΣΚ που μας πέρασε είχα μια σχετική συζήτηση με έναν σύντροχο και απεδείχθη πως είχα εν μέρει άδικο και εν μέρει δίκιο, κάθησα και την έψαξα λίγο...

Έχουμε και λέμε λοιπόν... Όσοι αγαπούσαν τη Φυσική σαν μαθητές / σπουδαστές, θα ξέρουν πως σε συνθήκες κενού δύο σώματα διαφορετικού βάρους επιταχύνουν σε ελεύθερη πτώση με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Για παράδειγμα, αν έχουμε δύο κύβους 10x10x10cm, ο ένας από φελιζόλ και ο άλλος από σίδερο, τότε αφήνοντάς τους ταυτόχρονα από το ίδιο ύψος, αυτοί θα φτάσουν στο έδαφος την ίδια ακριβώς στιγμή. Αυτό όμως ισχύει μόνο όταν δεν έχουμε την αντίσταση του αέρα, σε συνθήκες δηλαδή κενού. Όταν αφήσουμε τα ίδια σώματα να πέσουν σε φυσιολογικές συνθήκες, τότε το βαρύτερο σώμα θα φτάσει στο έδαφος νωρίτερα, καθώς επιδρά πάνω του η τριβή της ατμόσφαιρας.

Αντίστοιχη είναι και η κατάσταση όταν έχουμε δύο ποδηλάτες χωρίς να κάνουν πηδάλι σε κατηφόρα: Ο βαρύτερος ποδηλάτης θα επιταχύνει πιο γρήγορα, ακριβώς λόγω του ότι η διαφορά μεταξύ της συνιστώσας του βάρους που τον σπρώχνει και της τριβής του αέρα είναι μεγαλύτερη σε σχέση με τον ελαφρύ ποδηλάτη.

Επιπλέον δυνάμεις που μπαίνουν στην εξίσωση είναι οι τριβές του ποδηλάτου και οι τριβές των τροχών με το δρόμο. Όσο καλύτερα εξαρτήματα έχει το πλδήλατό μας, τόσο μικρότερες είναι οι τριβές, ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τα λάστιχα, με τα sleek να έχουν κατά πολύ μικρότερες τριβές σε σχέση με τα mountain λάστιχα.

Αυτό όμως που είναι πολύ ενδιαφέρον και μάλλον δεν το δίνουμε την πρέπουσα σημασία, είναι το πόσο σημαντικό ρόλο παίζει στη βόλτα μας η αντίσταση του αέρα:

Η αντίσταση του αέρα είναι απίστευτα πιο σημαντική από τις άλλες δυνάμεις που δυσκολεύουν τη ζωή μας με το ποδήλατο, αφού σε μια ταχύτητα 30km/h δεχόμαστε μια αντίθετη δύναμη πάνω από 10kgr! Τα στοιχεία αυτά ισχύουν για έναν ποδηλάτη του οποίου η εμπρόσθια επιφάνεια είναι περίπου 0.5m², όσο ενός μέσου ενήλικα.

Εύκολα μπορούμε λοιπόν να φανταστούμε πόσο μεγάλη διαφορά κάνει ο κατάλληλος ρουχισμός για έναν ποδηλάτη! Βουρ λοιπόν για ποδηλατικά ρουχαλάκια!

Το άρθρο στα αγγλικά που πραγματεύεται το θέμα με εξισώσεις και συναφή

Επομένως, Σάββα, είχες δίκιο πως ο βαρύς ποδηλάτης επιταχύνει γρηγορότερα στην κατηφόρα, εσύ όμως επιτάχυνες καλύτερα όμως λόγω ρουχισμού, όπως σου έλεγα!

Και εδώ ένα ακόμη πιο αναλυτικό άρθρο, από το οποίο προκύπτει το παράδειγμα πως σε μια ανηφορική διαδρομή με κλίση 7.5%, εάν έχουμε αντίθετο άνεμο με ταχύτητα τη μισή από τη δική μας, τότε πρέπει να κουραστούμε κατά 44% περισσότερο, απ' ότι χωρίς αέρα!

Είμαι σίγουρος πως θα υπάρχει άρθρο το οποίο να αναλύει τη διαφορά στην αντίσταση του αέρα ενός ποδηλάτη με κατάλληλο ρουχισμό και του ίδιου με φαρδιές φόρμες που παφλάζουν περιττά στον αέρα, όποιος μπορέσει να εντοπίσει κάτι τέτοιο, στα σχόλια!

Χειροποίητος κομποστοποιητής για όσους...πιάνει το χέρι τους!

Πριν από καιρό -ομολογουμένως- είχα ξεκινήσει την κατασκευή ενός κομποστοποιητή τριών σταδίων και είχα ετοιμάσει ένα σχετικό αντικείμενο για το Google SketchUp!, το οποίο είναι διαθέσιμο εδώ. Η κατασκευή του δεν ξεκίνησε ποτέ, γιατί πήρα έναν πλαστικό από έναν φίλο, πιστεύω όμως πως με την κατασκευή που προτείνω θα είναι πιο αποτελεσματική η διαχείριση του υλικού!

Ακριβούτισκο, αλλά αναμφισβήτητα πρωτοποριακό!

Κατά τη διάρκεια της αποψινής περιήγησης στον παγκόσμιο ιστό, εντόπισα ένα -σχετικά- νέο προϊόν το οποίο πιστεύω πως θα αναγκάσει αρκετούς στο να το αντιγράψουν. Πρόκειται για το bluetooth headset Iqua 603 Sun, το οποίο όπως μπορείτε να δείτε φορτίζει από τον ήλιο και παρέχει απεριόριστη αυτονομία!

Εδώ και χρόνια είχα την απορία, για ποιον λόγο συγκεκριμένες όχι-και-τόσο-ενεργοβόρες συσκευές δεν χρησιμοποιούν παρόμοιες τεχνολογίες. Αυτή πρέπει να είναι η πρώτη συσκευή που λειτουργεί με βασική πηγή ενέργειας τον ήλιο, εκτός φυσικά από τους υπολογιστές τσέπης, και συγκεκριμένης σειράς ρολογιών χεριού της Citizen.

Θα μπορούσαν κάλλιστα -πιστεύω- να δημιουργηθούν ρολόγια τοίχου τα οποία να φορτίζουν από τον ήλιο. Ή ψηφιακά θερμόμετρα, τα οποία διαθέτουν επιπλέον φορητούς αισθητήρες οι οποίοι τροφοδοτούνται από μπαταρίες-κουμπιά.

Φυσικά και δεν πρόκειται να αναφερθώ σε ηλιακά φαναράκια! Το έκανα παλιότερα...

ΣΚΑΪ: Μήπως είναι λίγο offside?

Απ' όλα τα κανάλια που δραστηριοποιούνται στο ελληνικό ραδιοφωνικό και τηλεοπτικό στερέωμα, είναι κοινώς αποδεκτό πως το περισσότερο "οικολογικό" είναι το ραδιόφωνο και η τηλεόραση του ΣΚΑΪ. Προσωπικά, από τη στιγμή που άρχισε ο τηλεοπτικός ΣΚΑΪ να εκπέμπει στην περιοχή μου, μπορώ να πω πως κυριαρχεί στις τηλεοπτικές μου προτιμήσεις, με αποτέλεσμα να έχω γίνει fan καί του ραδιοφωνικού ΣΚΑΪ, μέσω internet βέβαια. Οι εκπομπές τους είναι κατά κανόνα ενδιαφέρουσες, αν και μερικές φορές λίγο υπερβολικές, κυρίως όσον αφορά στο ραδιόφωνο.

Πρόσφατα όμως παρατήρησα κάτι στον τηλεοπτικό ΣΚΑΪ που με ωθεί στη συγγραφή αυτής της καταχώρησης. Είναι κάτι που προσωπικά με ενοχλεί πολύ, ιδιαίτερα κατά το βραδινό δελτίο του σταθμού. Όπως φαίνεται και στη συνημμένη εικόνα, στο φόντο του πλάνου διακρίνονται πεντακάθαρα μερικές δεκάδες υπολογιστών με το screensaver των windows να φιγουράρει πρώτη μούρη! Εκτός του ότι το συγκεκριμένο screensaver είναι κακόγουστο, εκτός του ότι οι TFT οθόνες δεν χρειάζονται screensaver, είναι απαράδεκτο να μένουν όλοι αυτοί οι υπολογιστές ανοικτοί, χωρίς κανείς να τους χρησιμοποιεί!

Φαίνεται λοιπόν πως το ΣΚΑΪ δίνει υπερβολική μερικές φορές σημασία στο τι κάνουν οι άλλοι, δεν προσέχει όμως τα του οίκου του. Κλασσικό ελληνικό φαινόμενο, εξ' άλλου!

Hint: οι TFT οθόνες καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια όταν δείχνουν μαύρο, παρά άσπρο!

Λιθάνθρακας vs Λιγνίτη

Με τη φασαρία των τελευταίων μηνών όσον αφορά την καύση λιθάνθρακα σε εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής της Δ.Ε.Η., αλλά και ιδιωτών, είπα να το ψάξω λίγο σχετικά με το πόσο "κακό" είναι αυτό το νέο κάρβουνο που μας λανσάρουν από την Κίνα... Διαπίστωσα λοιπόν, πως αναφερόμαστε σε συγκεκριμένη μορφή λιθάνθρακα, τον ανθρακίτη. Ο ανθρακίτης τυγχάνει να είναι η περισσότερο αποδοτική μορφή λιθάνθρακα.

Συνεχίζουν να ακούγονται όμως πανταχόθεν φωνές για την καταστροφή που θα προκαλέσει στο περιβάλλον της χώρας, καθώς επίσης και στο παγκόσμιο περιβάλλον, η λειτουργία εργοστασίων καύσης λιθάνθρακα (ανθρακίτη). Το συγκεκριμένο ορυκτό έχει δαιμονοποιηθεί απίστευτα στην Ελλάδα, που αναρωτιέμαι αν αυτό οφείλεται σε πραγματικό πρόβλημα, ή σε πραγματική επίσης άγνοια. Ας προχωρήσω λοιπόν σε μια σύγκριση της καύσης λιθάνθρακα με τις μεθόδους ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα.

Είμαστε μια χώρα που η πλειονότητα της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από καύση λιγνίτη. Συγκεκριμένα, το 72% της ηλεκτρικής ενέργειας σήμερα προέρχεται από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς καύσης λιγνίτη. Μακάρι το ποσοστό αυτό να αφορούσε παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ηλιακή ή αιολική ενέργεια, ή ακόμη και από καύση φυσικού αερίου, αλλά δυστυχώς κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

Μια έρευνα στο Wikipedia σχετικά με το θέμα αυτό, μπορεί να οδηγήσει σε αρκετά χρήσιμα συμπεράσματα. Ο λιγνίτης (Lignite) είναι πολύ κατώτερη μορφή κάρβουνου σε σχέση με τους λιθάνθρακες, και πόσο μάλλον σε σχέση με τον ανθρακίτη (Anthracite). Μια σύγκριση και μόνο της θερμικής απόδοσης είναι χαρακτηριστική: 10 έως 20 MJ/kgr για το λιγνίτη, ενώ 26 έως 33 MJ/kgr για τον ανθρακίτη. Τουλάχιστον διπλάσια λοιπόν η θερμική απόδοση του ανθρακίτη σε σχέση με τον λιγνίτη. Ένα άλλο γεγονός -σύμφωνα πάντα με τη Wikipedia- είναι πως η έκλυση διοξειδίου του άνθρακα από καύση λιγνίτη είναι σαφώς μεγαλύτερη απ' ότι της καύσης ανθρακίτη.

Αν στα παραπάνω προσθέσουμε και το γεγονός πως η πλειονότητα των θερμοηλεκτρικών καύσης λιγνίτη είναι απαρχαιωμένα, αν προσθέσουμε και το γεγονός πως τα φίλτρα των εργοστασίων αυτών τουλάχιστον υπολειτουργούν, φτάνουμε μάλλον στο συμπέρασμα πως η ηλεκτροπαραγωγή με καύση λιθάνθρακα είναι περιβαλλοντικά σαφώς προτιμότερη από την ηλεκτροπαραγωγή με καύση λιγνίτη.

Θα ήθελα επίσης να προσθέσω πως συγκρίσεις που έχουν ως αποτέλεσμα τις επικεφαλίδες του είδους "Λιθάνθρακας: πέντε φορές περισσότερο CO2, τρεις φορές περισσότερα θειώδη!", αφορά σύγκριση με το φυσικό αέριο, κάτι όμως που σε πολλά άρθρα δεν αναφέρεται, με αποτέλεσμα να καταλαβαίνει ο αναγνώστης πως αναφερόμαστε και πενταπλασιασμό και τριπλασιασμό αντίστοιχα των ρύπων που παράγονται, σε σύγκριση με τις μεθόδους ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούνται σήμερα στη χώρα μας, κάτι το οποίο αποτελεί τουλάχιστον παραπληροφόρηση!

Προσωπικά, προτιμώ χωρίς άλλο την κατάργηση των δεκάδων απαρχαιωμένων θερμοηλεκτρικών εργοστασίων που δραστηριοποιούνται εδώ και δεκαετίες στην περιοχή που μεγάλωσα και μένω (στην ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης), και την ίδρυση σύγχρονων μονάδων καύσης ανθρακίτη ανά την Ελλάδα, σε σημεία γειτνιάζοντα στη ζήτηση της ενέργειας. Στο κάτω - κάτω, ελάχιστο ποσοστό από την ενέργεια που παράγεται στην περιοχή καταναλώνεται εδώ, πρέπει να συνυπολογιστούν και οι απώλειες των δικτύων μεταφοράς στην εξίσωση!

Γνωρίζω πως η εξέλιξη αυτή θα σημάνει την απώλεια θέσεων εργασίας στην περιοχή, αλλά αυτό θα συμβεί ούτως ή άλλως κάποια στιγμή. Επιπροσθέτως, οι μη εξαρτημένοι από τη Δ.Ε.Η. κάτοικοι θα ζήσουν πολύ καλύτερα (και πολύ περισσότερο).

ΖΗΤΩ η απεργία της Δ.Ε.Η.!!!

Παρά τις αντιδράσεις και τα προβλήματα που έχουνε προκύψει από την απεργία των εργαζομένων της Δ.Ε.Η. που συνεχίζεται, οι κάτοικοι περιοχών που προσφέρουν τα μέγιστα στην ηλεκτροπαραγωγή της χώρας, είναι μάλλον ικανοποιημένοι από την κατάσταση...

Όπως φαίνεται και στη χθεσινή αυτή φωτογραφία, ο ουρανός του λεκανοπεδίου της Κοζάνης έγινε ξαφνικά... γαλάζιος! Ένα χρώμα που η πλειονότητα των κατοίκων της περιοχής το έχουνε ξεχάσει! Προσωπική μου άποψη; Μακάρι να μείνουνε κλειστές οι μονάδες για πολύ καιρό ακόμη...

BlueMotion

Σε αναζήτηση ενός οικονομικού, οικολογικού και ευέλικτου τρόπου μετακίνησης, ανακάλυψα τη σειρά BlueMotion της VolksWagen. Διάφορα μοντέλα βγαίνουν με τον κωδικό αυτό, ανάμεσα στα οποία και το VW Polo το οποίο με ενδιαφέρει αρκετά, καθώς θα μπορούσε άνετα να αντικαταστήσει το Peugeot 106 που χρησιμοποιώ περιστασιακά, αγορασμένο αρχές του '90.

Επικοινώνησα λοιπόν χθες με την COSMOCAR, προκειμένου να ενημερωθώ αν έρχεται στη χώρα μας, ή αν πρόκειται να έρθει κάποια στιγμή. Την απάντησή τους οφείλω να πω πως την περίμενα: "Δεν υπάρχει αρκετό αγοραστικό ενδιαφέρον για τη χώρα μας..."! Το περίμενα, καθώς στην Ελλάδα "αγοραστικό ενδιαφέρον" ή αλλιώς "μεγάλο περιθώριο κέρδους" έχουν κυρίως SUVs και μερικά δίλιτρα μικρά...

Το Polo BlueMotion είναι πανέμορφο, με πλαστικά και μασπιέδες που θυμίζουν έντονα GTi εκδόσεις, κατανάλωση 3.7lt/100km, και εκπομπές CO2 99gr/km, μάλλον δεν θα το έχουν ψάξει αρκετά. Ίσως να φταίει ο turbo diesel κινητήρας...

Το επόμενο βήμα είναι προκαθορισμένο: Έρευνα για το αν έχει ταξινομηθεί στην Ελλάδα ποτέ, και αν η απάντηση είναι θετική, καιρός είναι αυτοί οι συγγενείς στη Γερμανία να τρέξουν λίγο...

Βαράνε μπιέλα τα ηλεκτροκίνητα scooters;

Η ερώτηση είναι ρητορική... Πώς θα μπορούσαν άραγε να βαρέσουν μπιέλα, απ' τη στιγμή που ούτε κυλίνδρους έχουν, ούτε μπουζί, ούτε -ασφαλώς- μπιέλες!
Κι όμως! Μπορεί κάλλιστα να βαρέσει μπιέλα ο υποψήφιος αγοραστής, όταν -απλούστατα- κανείς έμπορος δικύκλων στην Ελλάδα δε γνωρίζει για την ύπαρξή τους!

Με άλλα λόγια:
Εδώ και 2 μήνες ψάχνω το διεθνές διαδίκτυο να βρω ένα ηλεκτροκίνητο scooter για τις μετακινήσεις μου. Μένω σε μονοκατοικία με αυλή (διαθέτει αρκετούς ρευματολήπτες), ενώ διανύω κάθε μέρα από 5 έως 30 χιλιόμετρα για εργασία ή/και διασκέδαση. Με χαρά διαπίστωσα, λοιπόν, πως υπάρχουν αξιοπρεπέστατα ηλεκτροκίνητα scooter, απολύτως κατάλληλα για τις απαιτήσεις μου. Δύο μόνο ενδεικτικά παραδείγματα: αυτό ή αυτό.

Κι εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Παρ' όλο που τα παραπάνω scooters έχουν κάνει θραύση σε Ηνωμένες Πολιτείες, Αυστραλία και -φυσικά- Κίνα, στην Ελλάδα οι πάντες αγνοούν την ύπαρξή τους. Μερική γνώση για την ύπαρξή τους έχει το Ελληνικό Ινστιτούτο Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων, οι οποίοι σε επικοινωνία μέσω e-mail που είχαμε προσπαθούν συνεχώς να με πείσουν πως ούτε καν αυτά τα μοντέλα είναι ικανά να καλύψουν τις ανάγκες του Έλληνα αναβάτη. Σχετικά ελπιδοφός φαίνεται ο Όμιλος επιχειρήσεων SIDIKA, οι οποίοι σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαμε με ενημέρωσαν πως αναμένονται εξελίξεις από αρχές του 2008 σχετικά με το e-max.

Είναι σίγουρο λοιπόν πως οι Έλληνες αναβάτες έχουν εξαιρετικά μεγαλύτερες απαιτήσεις από τους αναβάτες της υπόλοιπης υφηλίου, και δεν αρκούνται -ασφαλώς- σε μέγιστες ταχύτητες 60km/h και εμβέλεια 50km με μια φόρτιση...

Ή μήπως φταίει κάτι άλλο;

Γόππινγκ: η άσκηση για τους καλοκαιρινούς μήνες!

Πολλοί από σας θα είστε γνώριμοι αυτού του όρου. Χρησιμοποιούνταν στο στρατό για να περιγράψει τη διαδικασία ανάσυρσης των αποτσίγαρων από τον εξωτερικό χώρο των κτιτίων των μονάδων. Αποτελούσε ανεπίσημο μέρος της "εκπαίδευσης", και όσοι συμμετείχαν στη διαδικασία αυτή ίσως και να βελτίωναν ελαφρώς τη φυσική τους κατάσταση, καθώς προϋπόθετε σωματική κίνηση.

Προσωπικά, καθώς παλιόβυσμα, δεν είχα τη χαρά να εξασκήσω την εν λόγω δραστηριότητα κατά τους μήνες υπηρεσίας μου, καθώς στην αεροπορία τα πράγματα είναι ελαφρώς πιο... πολιτισμένα.

Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που ασχολούμαι με το "γοππινγκ" όποτε μου δωθεί η ευκαιρία να επισκευτώ μια πολυσύχναστη παραλία στην οποία λουόμενοι και μή έχουν την τάση να μη φέρνουν δοχείο εναπόθεσης αποτσίγαρων μαζί τους.

Ένα Σάββατο πριν από κάνα-δυο βδομάδες βρέθηκα στην παραλία της Τρανής Αμμούδας δίπλα στον όρμο της Παναγίας στον Άγιο Νικόλαο Χαλκιδικής. Πρόκειται για μια μή οργανωμένη παραλία, η οποία όμως μαζεύει πολύ κόσμο. Και πολλές γόπες!

Όπως φαίνεται και από την παραπάνω φωτογραφία, μέσα σε μισή ώρα και σε μιά περιοχή που δεν ξεπερνούσε τα 50 τετρ. μέτρα σε επιφάνεια, κατάφερα να συλλέξω ποσότητα συμπιεσμένων αποτσίγαρων που αντιστοιχούν σε όγκο δύο (2) μικρών φιαλών εμφιαλωμένου νερού!

Ποτέ δεν κατάφερα να σταματήσω ν' αναρρωτιέμαι τι εικόνα θα είχαν οι παραλίες μας, αν οι επισκέπτες τους ήταν λίγο πιο προσεκτικοί κατά τη διάρκεια των απολαύσεών τους... Ή αν έστω το συγκεκριμένο άθλημα αποκτούσε μερικές δεκάδες ακόμη φανατικούς υποστηρικτές σε κάθε παραλία της χώρας...

Ποτέ δεν κατάφερα να σταματήσω ν' αναρρωτιέμαι αν οι συνεπισκέπτες μου στην παραλία είναι τόσο ηλίθιοι που δεν καταλαβαίνουν πως κάποια στιγμή θα καθήσουν, θα ξαπλώσουν, θα παίξουν πάνω στα σκουπίδια τους, πως κάποια στιγμή τα παιδιά τους θα τα μαζεύουν με τα πλαστικά φτυαράκια στα κουβαδάκια τους και θα τους λούζουν μ' αυτά!

Ηλιακά Φαναράκια και... Νάνοι!

Έχουνε καταντήσει σαν κάτι παρατημένα, μικροσκοπικά, σκονισμένα νανάκια που τοποθετούσαν παλαιότερα οι... ασχολούμενοι με το gardening στους κήπους τους... Παρατημένα, σκονισμένα, σπασμένα, άχρηστα πλέον. Τα βρίσκει κανείς σε κήπους, σε αυλές, σε ταράτσες, σε βεράντες, και -πρόσφατα- και σε ζαρντινιέρες!

Φεύγοντας χθες από τη δουλειά, παρατήρησα ένα ακόμη μπαλκόνι εξοπλισμένο με ηλιακά φαναράκια, φυτεμένα στις ζαρντινιέρες! Αυτά των 5-15 ευρώ, τα οποία βγάζουν ένα φως τόσο αμυδρό, που τα καθιστά εντελώς άχρηστα. Προσπαθώ να καταλάβω τον λόγο για τον οποίο γίνονται όλες αυτές οι... επενδύσεις.

Μια άποψη είναι πως ενδεχομένως όσοι αγοράζουν τα φαναράκια αυτά θεωρούν τους εαυτούς τους "οικολόγους", μην καταναλώνοντας ενέργεια για τον φωτισμό του εξωτερικού χώρου του σπιτιού τους. Ασφαλώς η εντύπωσή τους αυτή θα καταρρίπτεται μόλις "φωτίσουν" για πρώτη φορά! Καταρρίπτεται μόλις αντιληφθούν πως είναι υποχρεωμένοι να καταφύγουν στους λαμπτήρες φωτισμού των εξωτερικών χώρων των σπιτιών τους, όπως έκαναν μέχρι σήμερα, για να προβούν σε οποιαδήποτε διαδικασία απαιτεί έστω και τις ελάχιστες συνθήκες φωτισμού.

Ασφαλώς όμως δε γνωρίζουν πως οι κατασκευές αυτές (οι οποίες μετά από μερικές εβδομάδες ή μήνες καθίστανται άχρηστες για διάφορους λόγους, μερικούς από τους οποίους έχω ήδη αναφέρει) περιέχουν σχεδόν αποκλειστικά συλλέκτες (μπαταρίες) Ni-Cd; Γνωρίζουν πως αυτοί οι συλλέκτες είναι από τα πιο επιβαρυντικά προϊόντα της ανθρώπινης βιομηχανικής δραστηριότητας; Ίσως όχι, ίσως έχουν την εντύπωση πως τα φαναράκια τους λειτουργούν με κάποιον πιο... μαγικό τρόπο!

Για να μην αναφερθώ στην ενεργοβόρα διαδικασία παραγωγής των ίδιων των φωτοβολταϊκών panels που διαθέτουν οι κατασκευές αυτές (εκτός βέβαια αν προέρχονται από stocks φωτοβολταϊκών που προορίζονταν για... κομπιουτεράκια τσέπης και είναι πια παρωχημένης τεχνολογίας).

Υπάρχει λοιπόν λόγος αγοράς και τοποθέτησης τέτοιου είδους φωτιστικών σωμάτων; Για διακόσμηση κακής ποιότητας, ίσως... Για οτιδήποτε άλλο, μάλλον κανένας. Προσωπικά ελπίζω να αρχίσουν να ανατινάζονται λόγω κακής κατασκευής και θερμοκρασιών, μήπως και πάψει και αυτή η μόδα!